“กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง” ก่อตั้งยุค 2520 เพื่อไม่ให้คนไทยช็อกเมื่อราคาน้ำมันพุ่ง

ผู้เขียน	ปดิวลดา บวรศักดิ์
เผยแพร่	วันอังคารที่ 17 มีนาคม พ.ศ.2569

กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง ก่อตั้งยุค 2520 เพื่อไม่ให้คนไทยช็อกเมื่อราคาน้ำมันพุ่ง

หากใครติดตามข่าวเกี่ยวกับปัญหาการขาดแคลนน้ำมันหรือน้ำแพง อันมีผลมาจากการสู้รบระหว่างสหรัฐอเมริกาและอิหร่าน จะได้ยินคำว่า “กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง” อยู่บ่อยครั้ง เพราะเป็นกองทุนสำคัญที่ยังทำให้ราคาน้ำมันไม่ผันผวนสูงจนผู้คนแตกตื่น

โดยกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงนี้ ไม่ได้เพิ่งเกิดขึ้น แต่มีมาตั้งแต่ยุค 2520 ซึ่งตอนนั้นประเทศไทยก็ได้รับผลกระทบเกี่ยวกับราคาน้ำแพงเช่นกัน

สคบ. — พลเอก เกรียงศักดิ์ ชมะนันท์ (ภาพจากหนังสือ Thailand : a country study จากเว็บไซต์ Library of Congress)

ใน พ.ศ. 2520 สมัยรัฐบาลเกรียงศักดิ์ ชมะนันทน์ ประเทศไทยเผชิญปัญหาน้ำมันแพง เนื่องจากความขัดแย้งในองค์การกลุ่มประเทศผู้ส่งออกน้ำมันหรือโอเปก รวมถึงความวุ่นวายทางการเมืองของโลกตะวันออกกลาง

ด้วยเหตุนี้เอง รัฐบาลจึงกำหนดมาตรการขึ้นมาเพื่อแก้ไขปัญหาน้ำมัน โดยก่อตั้ง “กองทุนรักษาระดับน้ำมันเชื้อเพลิง” ขึ้นมาในเดือนกันยายน พ.ศ. 2520 ซึ่งโรงกลั่นน้ำมันและผู้นำเข้าน้ำมันจะต้องส่งเงินเข้ากองทุนนี้

รัฐบาลจะนำเงินดังกล่าวไปตรึงราคาค้าปลีกน้ำมันในประเทศอีกทีหนึ่ง เพื่อให้ไม่มีการปรับราคาน้ำมันบ่อยครั้ง ซึ่งจะกระทบกับชีวิตประชาชน

สางงามกับปั๊มน้ำมัน ภาพจาก นิทรรศการ “ประวัติศาสตร์ความทรงจำถนนอินทยงยศ”

ต่อมา ในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2521 รัฐบาลก็จัดตั้ง “กองทุนรักษาระดับราคาน้ำมันเชื้อเพลิง (เงินตราต่างประเทศ)” ขึ้นมา เนื่องจากรัฐบาลได้ประกาศเพิ่มค่าเงินบาทร้อยละ 1 ทำให้คนที่นำเข้าน้ำมันได้กำไรเพิ่มขึ้น ซึ่งรัฐก็มองเห็นว่า กำไรที่ได้จากส่วนนี้ไม่ได้เกี่ยวกับการดำเนินการค้าน้ำมัน

ทำให้ผู้ที่นำเข้าน้ำมันจะต้องส่งกำไรที่เกิดจากการเพิ่มขึ้นของค่าเงินบาทเข้ากองทุนดังกล่าวด้วยเช่นกัน เพื่อจะเก็บไว้ชดเชยเมื่อราคาน้ำมันโลกเพิ่มสูงขึ้น

ก่อนที่จะมีการปรับให้ทั้ง 2 กองทุน อันได้แก่ กองทุนรักษาระดับราคาน้ำมันเชื้อเพลิง และกองทุนรักษาระดับน้ำมันเชื้อเพลิง (เงินตราต่างประเทศ) รวมเป็นกองทุนเดียว ใน พ.ศ. 2522 แล้วใช้ชื่อว่า “กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง” หรือเรียกสั้น ๆ ว่า “กองทุนน้ำมัน” อย่างที่เราคุ้นหูกันในปัจจุบันนั่นเอง

อย่างไรก็ดี กองทุนดังกล่าวมีไว้เพื่อเป็นกลไกของรัฐสำหรับป้องกันภาวะการขาดแคลนน้ำมันและรักษาราคาน้ำมันในประเทศขณะที่น้ำมันในตลาดโลกราคาสูง ซึ่งการแก้ปัญหาด้วยการใช้เงินชดเชยจากกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง ก็เป็นเพียงแค่การบรรเทาความเดือดร้อนของประชาชนที่ต้องเผชิญกับราคาน้ำมันที่พุ่งสูงในตลาดโลกในเวลาหนึ่งเท่านั้น ไม่ได้ช่วยแก้ปัญหาในระยะยาวแต่อย่างใด

อ่านเพิ่มเติม :

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่